Kategori: Makaleler

PC Kasa Fanı Nasıl Temizlenir? Edebiyat Perspektifinden Bir Bakış Kelimeler, bir dünya kurar. Cümleler, içinde yaşadığımız evreni şekillendirir; bazen bir karakterin içsel yolculuğuna tanıklık ederken, bazen de sıradan bir nesnenin ardında derin anlamlar ararız. Edebiyat, bir metnin katmanlarını çözümlerken hayatımızın günlük öğelerine bile anlam yüklememizi sağlar. Bugün, bir bilgisayarın kasa fanının temizlenmesi gibi, bir teknoloji parçasına yönelik oldukça teknik bir işlemi edebi bir perspektiften ele alacağız. Nasıl olur da bir mekanik parça, bir hikayenin sembolizmine dönüşebilir? Edebiyatın gücü, hem arka planda kalan ayrıntılara hem de gözümüzün önünde sürekli bulunan olgulara başka bir açıdan bakabilmemizi sağlar. Bir PC’nin kasa fanı, sürekli…

Lâle Devri Nasıl Bitti? Bir Psikolojik Mercekten Bakış Bir psikolog olarak, insan davranışlarının derinliklerine inmek her zaman merakımı cezbetmiştir. Davranışlarımız, duygularımız, düşünce kalıplarımız ve toplumla etkileşimimiz, bizi şekillendiren karmaşık faktörlerdir. Tarihsel olaylar, bu faktörlerin çok boyutlu bir şekilde nasıl işlediğini gösterir. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Lâle Devri, bu bağlamda, toplumsal değişimlerin ve bireysel psikolojinin birleştiği önemli bir örnektir. Peki, Lâle Devri nasıl bitti? Bu soruyu, yalnızca siyasi ya da ekonomik bir değişim olarak değil, insanın içsel deneyimlerinin ve toplumsal yapısının psikolojik bir yansıması olarak ele almak, bu tarihi dönemi anlamamıza farklı bir perspektif sunar. Bilişsel Psikoloji: Lâle Devri’nin Algısal Çerçevesi Bilişsel psikoloji,…

Laminar Hava Akışı ve Toplumsal Düzen: Güç, İdeoloji ve Erkek-Kadın Stratejileri Üzerine Bir Analiz Toplumsal düzenin ve güç ilişkilerinin yapısına dair derinlemesine bir kavrayış, insan toplumlarının işleyişini anlamamıza yardımcı olur. Ancak, yalnızca toplumları değil, aynı zamanda insanların bu toplumlar içindeki etkileşimlerini ve bu etkileşimlerden doğan iktidar yapıları ve kurumları da anlamamız gerekiyor. Güç, iktidar ve ideoloji arasındaki ilişki; hem bireylerin hayatını şekillendirir hem de toplumsal yapıları inşa eder. Bu noktada, “Laminar Hava Akışı” terimi, görünüşte teknik bir konu olmasına rağmen, toplumsal düzene dair önemli kavrayışlar sunan bir metafor olabilir. Bu yazıda, laminar hava akışının toplumsal yapıdaki benzerliklerine ve bu yapıları…

Vezin Nedir, Nasıl Bulunur? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Vezin, özellikle Türk edebiyatında önemli bir yer tutar. Hem bir şair hem de bir okur olarak vezin kavramı, zihnimde farklı şekillerde yankı uyandıran bir mesele. Bir tarafta, içimdeki mühendis bana matematiksel bir doğrulukla yaklaşmayı öneriyor. Diğer taraftan ise içimdeki insan, bu ölçülerin ardındaki duygusal derinliği sorguluyor. Bu yazıda, vezin konusunu hem teknik hem de insani yönleriyle ele alıp, farklı bakış açılarıyla nasıl bulunduğunu keşfedeceğiz. Vezin: Temel Tanım ve Anlamı Vezin, kelime ya da hece ölçüsü anlamına gelir ve özellikle şiirlerde ritmi oluşturur. Şiirsel yapıyı denetleyen vezin, bir anlamda şairin yazdığı dizelerin düzenini…

Kan Uyuşmazlığı Varsa Evlenmeye Engel Olur Mu? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişe baktığımızda, insanlık tarihinin her döneminde sağlık ve biyolojik uyumluluk, toplumların normlarını, inançlarını ve hatta yasalarını şekillendiren güçlü bir etken olmuştur. Geçmişin kalıplarına göz attığımızda, kimi zaman bilimsel bilgi yetersizliği yüzünden, insan ilişkileri üzerine şekillenen inançlar ve düşünceler, sağlık konusundaki doğrularla çelişebilmiştir. Ancak her dönemde, insanlar biyolojik uyumsuzlukların kendilerine ve toplumlarına etkilerini anlamaya çalışmışlardır. Kan uyuşmazlığı, bu tarihi evrim sürecinin bir parçası olarak karşımıza çıkar. Bu yazıda, kan uyuşmazlığının evlilik üzerindeki etkilerini, tarihsel süreçler ve toplumsal dönüşümler ışığında inceleyeceğiz. Kan Uyuşmazlığının Tarihsel Süreçteki Yeri Kan uyuşmazlığı, ilk kez 1900’lü yılların…

Köpeğin Karakteri Ne Zaman Oturur? Bir Sorunun Farklı Yönleri Köpeğin karakteri ne zaman oturur? Bu soruyu, Konya’nın sakin mahallelerinden birinde evime yeni bir köpek aldığımda daha net hissetmeye başladım. Yaşadığım tecrübeler ve gözlemlerimle, bu sorunun birkaç farklı bakış açısından yanıtlanabileceğini gördüm. Kimi insanlar bu soruyu bilimsel bir bakış açısıyla ele alırken, kimisi daha duygusal ve deneyimsel bir yanıt veriyor. İçimdeki mühendis ile içimdeki insan tarafı sürekli birbirine karşı çıkıyor ve bir türlü uzlaşamıyor. Gelin, bu soruyu birkaç farklı açıdan ele alalım. Genetik ve Bilimsel Bakış: Köpeğin Karakteri Nasıl Gelişir? İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Köpeğin karakteri, genetik faktörlerden ve çevresel…

Gece Kusmak Neyi Belirtir? Geçmişten Günümüze Bir Sağlık ve Toplum İncelemesi Gece boyunca aniden kusmak, fiziksel bir rahatsızlık olabileceği gibi, toplumsal ve kültürel açıdan da farklı anlamlar taşıyabilir. Bir tarihçi olarak, geçmişteki hastalıkların ve sağlık problemlerinin, toplumlar üzerinde nasıl etkiler bıraktığını gözlemlemek bana her zaman ilginç gelmiştir. Bugün “gece kusmak” gibi basit görünen bir durumun, tarihsel süreçlerde nasıl algılandığını anlamak, aslında daha büyük toplumsal dönüşümlerin izlerini sürmek gibidir. Peki, gece kusmak, sadece bir sağlık belirtisi midir, yoksa bu durumun daha derin anlamları mı vardır? Bu yazıda, gece kusmanın tarihsel, kültürel ve toplumsal yönlerini keşfedeceğiz. Geçmişte Sağlık ve Bedensel Durumların Yorumlanışı…

Boğaza Kılçık Batmasına Hangi Bölüm Bakar? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelimeler, birer taşıyıcıdır. Bir düşüncenin, bir duygunun, bir acının dünyasına açılan kapıdırlar. Bir edebiyatçı, her kelimenin altındaki zenginliği, bir denizin derinliklerinde saklı olan hazineyi keşfetmeye çalışır. Her cümle, bir öykü yaratır, her parantez bir anlam dünyasının kapılarını aralar. Edebiyat, anlamın katmanlarında gezinmeyi, sembollerle konuşmayı ve okura kendini bulabileceği, yansıttığı bir dünyayı sunmayı vaat eder. Peki, bir kılçığın boğaza batması, bu derin anlam evreninde nasıl bir yer tutar? Basit gibi görünen bir sağlık meselesi, bir edebiyatçının bakış açısından çok daha fazlasını ifade edebilir. İşte “boğaza…

Bin Yaprak: Ekonomik Bir Perspektif Bir sabah, pazar yerinde yürürken gözüm bir tezgâha takıldı. Üzerinde “Bin Yaprak” yazan bir etiket dikkatimi çekti. Bu terimi daha önce duymuştum, fakat o an, kelimenin ardındaki ekonomik gerçekliği merak ettim. Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşündükçe, bir anlamda her seçim ve her tercih, ekonomiyle ilintili birer küçük hesaplamaya dönüşüyor. Bu yazıda, bir tatlı çeşidi gibi görünen “Bin Yaprak”ın, mikroekonomiden makroekonomiye, bireysel karar mekanizmalarından kamu politikalarına kadar uzanan geniş bir yelpazede nasıl bir ekonomik analizle incelenebileceğini keşfedeceğiz. Bin Yaprak, geleneksel bir tatlı olarak tanınsa da, bu yazıda onun ekonomik yönlerini daha derinlemesine analiz edeceğiz.…

Ulu Orta Ne? Bir İzmirli’nin Bakış Açısından Bir sabah, İzmir’in o sıcacık kahvesinin kokusu içinde uyanıp, pencereden dışarı bakarken, kendime bir soru sordum: Ulu Orta ne ya? Bunu gerçekten merak ediyorum. Herkesin kullandığı, bazen neredeyse esprili bir şekilde de dile getirdiği bu terimi, bir türlü tam olarak çözemedim. Yani, evet, belki herkes bildiğini zannediyor ama ben… ben biraz fazla derin düşünüyorum. Aslında Ulu Orta’nın ne olduğunu kimse de tam olarak bilemiyor olabilir. Hani işte, “bizim mahallede böyle denir” ya da “ya işte, çok ortada kalmış bir durum” gibi çok soyut bir anlamı var. Kendi içimde de bazen “Ulu Orta ne?”…